Operasyon

Hata Referansı

Luma model ve tool hatalarını normalize eder: bunların her biri bir kod, bir mesaj ve bir retryable bayrağı taşır; bu bayrak retry döngüsünün ve run policy'lerin davranışını doğrudan belirler. Parse hataları, doğrulama hataları ve v0.4.0 veri yüzeyinin tamamı bu normalizasyonun dışındadır — yalnızca mesaj taşırlar.

Hata biçimi

Error: [TOOL_INPUT_INVALID] calculate.input.a must be a number.

CLI hataları Error: [CODE] message biçimindedir ve exit code 1 ile sonlanır. Kod yalnızca normalize edilmiş model/tool hatalarında görünür. Parse hataları, doğrulama hataları ve her veri yüzeyi hatası — datasource/query/command, std/http, std/state, parallel over — kodsuzdur; yani CLI satırı önünde [CODE] olmadan doğrudan mesajla başlar.

try/catch içinde yakalandığında hata bir nesnedir:

json

{
  "code":      "TOOL_TIMEOUT",
  "message":   "Tool 'http_get' timeout occurred (3000 ms).",
  "retryable": true,
  "details":   { "url": "https://…" }
}

luma

import agent from "std/agent"

} catch error {
  code = agent.errorCode(error)        // "TOOL_TIMEOUT"
  msg  = agent.errorMessage(error)
  if agent.isRetryable(error) {
    ...
  }
}

Normalize edilmemiş hatalar yalnızca message taşır: bir pure fn içindeki tip hatası ve veri yüzeyi hatalarının tamamı. Bunlarda agent.errorCode null, agent.isRetryable ise false döner — bayrak hatanın kendi retryable alanını okur ve kodsuz bir hatada böyle bir alan yoktur. Bunları mesaj metniyle eşleştir.

Model hataları

Kod	Durum	Ne zaman	Ne yapmalı
`MODEL_PROVIDER_ERROR`	kalıcı / retryable	Gateway 2xx dışı yanıt verdi (429 ve 408 dışında).	5xx, 409 ve 425 retryable'dır. Kalıcı olanlar için `base_url`, model kimliği ve yetkiyi kontrol et.
`MODEL_RATE_LIMIT`	retryable	HTTP 429.	`fallback` policy ile ikinci modele geç veya isteği yavaşlat.
`MODEL_TIMEOUT`	retryable	HTTP 408 veya istemci tarafı timeout.	`timeout` değerini yükselt; büyük prompt'ları böl.
`MODEL_CANCELLED`	kalıcı	HTTP 499 veya iptal sinyali (`race` kaybedeni, parallel timeout'u).	Genellikle beklenen davranıştır.
`MODEL_EMPTY_CONTENT`	retryable	Provider içerik döndürmedi.	`max_tokens` çok düşük olabilir; streaming yanıtı erken kesilmiş olabilir.
`MODEL_INVALID_RESPONSE`	retryable	Yanıt ayrıştırılamadı, geçerli JSON değildi ya da schema doğrulamasından geçmedi.	En sık görülen hata. `retry` ver, schema'yı daralt, `@desc` ve `@feedback` ekle.
`MODEL_REFUSAL`	kalıcı	Model isteği açıkça reddetti.	Prompt'u yeniden yaz — retry etmez, etmemeli.
`MODEL_INVALID_TOOL_CALL`	retryable	Tool call argümanları geçerli JSON değildi.	Tool parametre schema'sını sadeleştir.
`MODEL_UNSUPPORTED`	kalıcı	Tanınmayan `provider` değeri. Normalde parse zamanında yakalanır; bu kod yalnızca savunma amaçlıdır.	Geçerli provider adlarını buradan kontrol et.
`MODEL_BUDGET_EXCEEDED`	kalıcı	`token_budget`, `cost_budget` veya `fusion_input_tokens` aşıldı.	Bütçeyi yükselt veya prompt/memory boyutunu düşür.
`MODEL_VOTE_NO_QUORUM`	retryable	`vote` policy'de quorum oluşmadı.	`quorum`'u düşür veya schema'yı daralt — serbest metin alanları oy birliğini imkânsızlaştırır.
`MODEL_VOTE_TIE`	kalıcı	Quorum sağlandı ama beraberlik var ve `tie: "fail"`.	`tie: "first"` veya `"highest_confidence"` kullan.
`MODEL_VOTE_CONFIDENCE_UNAVAILABLE`	kalıcı	`tie: "highest_confidence"` seçili ama sonuçlarda sayısal `confidence` yok.	Schema'ya `confidence: float [0..1]` ekle.
`MODEL_FUSION_NO_INPUTS`	retryable	`fusion` policy'de hiçbir aday başarılı olmadı.	Aday modelleri ve schema uyumluluğunu kontrol et.

HTTP status eşlemesi

Status	Kod	Retryable
`408`	`MODEL_TIMEOUT`	retryable
`409` · `425`	`MODEL_PROVIDER_ERROR`	retryable
`429`	`MODEL_RATE_LIMIT`	retryable
`499`	`MODEL_CANCELLED`	kalıcı
`5xx`	`MODEL_PROVIDER_ERROR`	retryable
diğer 4xx	`MODEL_PROVIDER_ERROR`	kalıcı

Provider'ın gövdesindeki error.code, error.type ve ham yanıtın ilk 1000 karakteri details alanına redakte edilerek eklenir.

Tool hataları

Kod	Durum	Ne zaman	Ne yapmalı
`TOOL_NOT_FOUND`	kalıcı	Contract var ama registry'de handler yok.	Handler'ı `src/tool-registry.ts`'e ekle veya `--tool-module` ile yükle.
`TOOL_INPUT_INVALID`	kalıcı	Input schema doğrulamasından geçmedi.	Native çağrılarda modelin ürettiği argümanlar hatalıdır — parametre `@desc`'lerini iyileştir.
`TOOL_OUTPUT_INVALID`	kalıcı	Handler'ın döndürdüğü değer output schema'sına uymuyor.	Handler'ı düzelt; `--generate-tool-types` ile tip güvenliği ekle.
`TOOL_TIMEOUT`	retryable	Etkin timeout aşıldı.	`timeout`/`tool_timeout` yükselt; handler'ı `AbortSignal`'e duyarlı yaz.
`TOOL_CANCELLED`	kalıcı	Üst akış iptal edildi (parallel timeout'u, `race`, Ctrl-C).	Genellikle beklenen davranıştır.
`TOOL_PERMISSION_DENIED`	kalıcı	`credential` eksik, `scope` izinli değil, `deny_write` engelledi ya da `approval` verilmedi.	Mesaj hangisi olduğunu söyler. `LUMA_APPROVED_TOOLS` veya `tool_scopes` ayarla.
`TOOL_CONTEXT_INVALID`	kalıcı	`needs` context'i yok, `tool_contexts` izin vermiyor ya da tipi uymuyor.	`luma.config.json` içindeki `tool_contexts`'i ve agent allowlist'ini kontrol et.
`TOOL_EXECUTION_ERROR`	retryable / kalıcı	Handler istisna fırlattı.	Typed hata için `LumaToolError` kullan ve `retryable`'ı sen belirle.
`TOOL_ERROR_INVALID`	kalıcı	Fırlatılan hata, contract'taki `error:` schema'sına uymuyor.	Hata nesnesini schema'ya uydur.
`TOOL_IDEMPOTENCY_CONFLICT`	kalıcı	Aynı idempotency key farklı input ile kullanıldı.	Anahtar üretimini gözden geçir — istek başına tekil olmalı.
`TOOL_CIRCUIT_OPEN`	kalıcı	`tool_failure_limit` aşıldı.	Alt sistemi düzelt; limiti bilinçli olarak yükselt.

Veri yüzeyi hataları

v0.4.0 veri yüzeyi — datasource/query/command, std/http, std/state ve parallel over — adlandırılmış hatalar fırlatır ve hiçbiri kod taşımaz. Düz hata olarak fırlatılırlar; dolayısıyla bir try/catch içinde bu sayfadaki her mesaj için agent.errorCode(error) null, agent.isRetryable(error) ise false döner. Bunları mesaj metniyle eşleştir. Bildirimlerin kendisi Veri & Entegrasyon sayfasında; bu sayfa onların hata görünümünün, Telemetry ise trace görünümünün sahibidir.

Error: query 'Orders' expected exactly one row, got 3.

Önünde [CODE] yok — aşağıdaki her mesajın biçimi budur. Bir kısmı program başlamadan, parse zamanında verilir; tablolarda işaretlendi.

datasource · query · command

Mesaj	Sebep ve çözüm
`datasource 'X' has no registered bridge; export it from a tool module as datasources.X.`	Bildirim var ama hiçbir şey onun için bridge kaydetmemiş. Contract Luma'nın, driver senin: bir tool modülü `datasources.X` export etmelidir. `--tool-module` ile ya da `luma.config.json` içindeki `tool_modules` ile yükle.
`datasource 'X' is missing credential: <ENV>.`	`credential:` ile adı verilen environment değişkeni tanımlı değil. Yalnızca varlığı kontrol edilir — değer hiçbir zaman prompt'a, trace'e veya hata mesajına okunmaz.
`query 'X' bridge must return a list of rows.`	Bridge bir query'ye array olmayan bir şey döndürdü. Boş sonuç için `null` değil `[]` döndür.
`command 'X' bridge must return the affected row count as an integer.`	Bir `command` `-> int` olarak bildirilir ve bridge tam olarak o sayıyı üretmelidir — satırları ya da driver'ın sonuç nesnesini değil.
`query 'X' expected exactly one row, got N.`	`Schema[]` değil `-> Schema` yazmak tam olarak bir satır bildirir; `N` bridge'in gerçekte döndürdüğüdür, sıfır dahil. Sayı garanti değilse `Schema[]` bildir.
`query\|command 'X' timed out after N ms on datasource 'Y'.`	Bridge çalışırken datasource'un `timeout`'u doldu. Mesaj bildirim türüyle başlar, dolayısıyla aynı biçim ikisini de kapsar.
`Result set exceeded the row limit (200000). Process in batches with col.chunk, or raise --max-rows.`	Satır üreten her yol için geneldir: aynı tavan ve aynı mesaj hem `query` sonuçlarını hem `io.readFiles`'ı korur. Mesajdaki sayı etkin limittir; `--max-rows` onu değiştirir. Bkz. limitler.
`query 'X' sql cannot interpolate; use $1 parameters.`	Parse zamanı. `sql` string'inin içinde `{name}` biçimi var. Parametreler `$1..$n` olarak sırayla bağlanır; injection yüzeyi dilin kendisinde kapatılmıştır. `command` da aynı mesajla reddedilir.
`Datasource 'X' does not support 'transaction'; it is deliberately out of this package — handle transactions inside the bridge (ROADMAP § U4).`	Parse zamanı. Transaction bilinçli olarak yok: transaction sınırı bridge'in içine aittir; burada bildirmek dili hiçbir contract'ın zorlayamayacağı bir semantiğe bağlardı. Diğer bilinmeyen anahtarlar `has no key 'k'; known keys: …` alır.

std/http · std/state

Mesaj	Sebep ve çözüm
`http.<fn> could not reach '<url>': <reason>.`	Fırlatılan tek ağ hatası. `reason`, Luma'nın kendi timeout'u tetiklendiyse `timed out after N ms`, diğer her şeyde `connection failed` olur — DNS hatası, reddedilen bağlantı ve TLS hatası tek kovaya normalize edilir, çünkü engine'ler bunları sınıflandırmada anlaşamıyor. İstek child process'i hiç yanıt vermezse üçüncü bir biçim çıkar (`child exited with status N`).
`http.<fn> response exceeded the byte limit (10485760); raise --max-response-bytes if this is intended.`	Yanıt gövdesi tavandan büyük (varsayılan 10 MiB). Gövde kırpılmaz, atılır.
`http.<fn> timeout must be a positive integer of milliseconds.`	`timeout` varsayılanı olmayan zorunlu bir argümandır; `0`, negatifler ve kesirler reddedilir: sessiz sonsuz bekleme, bu paketin ortadan kaldırmak için var olduğu hata sınıfının ta kendisidir.
`http.<fn> expects a url string.` · `http.<fn> expects headers as a map.`	Argüman biçimleri. Header yoksa `{}` geç — argümanın kendisi opsiyonel değildir.
`state.read needs a state file; pass --state-file <path>.`	`--state-file` yokken her `std/state` fonksiyonu adıyla reddeder; mesajdaki ad çağırdığın fonksiyondur. Varsayılan konum yoktur, çünkü sessiz varsayılan sessiz veri kaybıdır.
`state store could not be read: <file> (<reason>).`	State dosyası var ama bir JSON nesnesi değil. Dosyanın hiç olmaması hata değildir — boş store olarak okunur.

parallel over

Mesaj	Sebep ve çözüm
`parallel over 'X' requires a limit.`	Parse zamanı. Eşzamanlılık tavanı zorunludur — bir query sonucu üzerinde sınırsız fan-out, arkasındaki datasource'u devirmenin yoludur.
`parallel over 'X' on_error fallback is not supported; use on_error continue or the default fail_fast.`	Parse zamanı. Veri-paralel işin düşeceği bir fallback dalı yoktur; burada yalnızca `continue` ve `fail_fast` vardır.
`parallel over cannot be nested.`	Parse zamanı. İç içe fan-out iki limiti çarpar ve etkin eşzamanlılık kaynaktan okunamaz hale gelir.
`parallel over 'X' body must return a <Schema>.`	Parse zamanı. Gövdede hiç `return` yok.
`parallel over 'X' body did not return a value for '<item>'.`	Runtime: `return` var ama bu elemanın izlediği yol ona hiç ulaşmadı — koşulu false çıkan bir `if` içindeki `return` gibi. Her eleman bir değer üretmelidir; bazı elemanların düşmesi isteniyorsa `on_error continue` kullan.
`parallel over 'X' expected a list from '<expression>', got <kind>.`	Koleksiyon ifadesi bir listeye çözülmedi. `<kind>`, gelen değerin JavaScript düzeyindeki türüdür (`object`, `null`, `nothing`).

HTTP status'ü hata değildir

http.get, 404 ve 500 için de tıpkı 200'de olduğu gibi { status, body, headers } döndürür: status kodu veridir, başarısızlık değil. Bir HTTP çağrısını saran try/catch hatalı status'te hiç tetiklenmez — fırlattığı tek hata host'a ulaşamamaktır. response.status'ü kendin kontrol et ve kontrol edilmemiş bir status'ü ele alınmamış bir hata yolu olarak gör.

Retry semantiği

hata oluştu
   ↓
retryable == false ?
   ├── evet → döngü anında durur, hata yukarı fırlatılır
   └── hayır ↓
deneme sayısı < retry ?
   ├── hayır → hata fırlatılır
   └── evet ↓
prompt'a hata metni eklenir → yeni attempt_id → tekrar istek

Katman	Ayar	Neyi tekrarlar
`ask` retry'ı	`retry N` veya agent `retry:`	Tüm LLM isteğini; hata metni prompt'a eklenir.
Tool retry'ı	Tool contract'ındaki `retries`	Yalnızca handler'ı; LLM'e dokunmaz.
Run policy	`fallback` + `on: [...]`	Başka bir modele geçer.

Bu üç katman iç içedir

Bir fallback policy'si altında her aday model retry: 0 ile çalışır — dayanıklılık policy'nin kendisinden gelir. Tool retry'ları ise LLM retry'ından tamamen bağımsızdır ve tool'un kendi retry_backoff zamanlamasını kullanır.

retryable: false her şeyi durdurur

Bir tool retryable: false hata fırlattığında yalnızca tool retry'ı değil, onu çağıran LLM retry döngüsü de durur. Bu bilinçlidir: kalıcı bir izin hatasında modele aynı isteği tekrar ettirmenin anlamı yoktur.

Doğrulama mesajları

Doğrulama hataları kodsuzdur ve bir turdaki tüm hatalar birleştirilerek raporlanır:

text

Error: A.f.v.name must be at least 2 characters.
A.f.v.age must be an integer.
A.f.v.email must be in email format.
A.f.v.tags must contain unique items.
A.f.v.score must be at most 100.
A.f.v.role must be one of these values: admin, user.
A.f.v.extra is not defined in the schema.

Mesaj kalıbı	Sebep
`X.y missing.`	Zorunlu alan yok.
`X.y must be a string.` · `must be an integer.` · `must be a number.` · `must be a boolean.`	Tip uyumsuzluğu. `must be a number` ayrıca `NaN`/`Infinity` için de çıkar.
`X.y must be one of these values: …`	Enum ihlali.
`X.y must be an array.`	Array beklenirken başka tip geldi.
`X.y must contain exactly N items.`	Tuple uzunluğu.
`X.y must contain at least/at most N items.`	`@minItems` / `@maxItems`.
`X.y must contain unique items.`	`@unique`.
`X.y.field values must be unique.`	`@uniqueBy`.
`X.y must contain the expected item.`	`@contains`.
`X.y must be at least/at most N characters.`	`@length`.
`X.y does not match the expected format.`	`@match`.
`X.y must be in <format> format.`	`@fmt`.
`X.y must be at least/at most N.`	`@range` veya aralık kısayolu.
`X.y does not satisfy its @valid rule: <expression>`	`@valid`.
`X.k is not defined in the schema.`	Bilinmeyen alan.
`X.y was given more than one alias: a, b`	Kanonik alan yok ve `@alias` adlarından ikisi ya da daha fazlası aynı anda gelmiş — runtime aralarından kazanan seçmez.
`X does not match any union type: … \| …`	Union'ın hiçbir üyesi tutmadı.
`X does not satisfy its where rule: <expression>`	`where` invariant'ı. Boolean dönmeyen bir `where` ayrıca `X where rule must return a boolean result: …` ile başarısız olur.
`X conditional rule 'a' requires/forbids field: <condition>`	`when` kuralı; `'a'`, dalın istediği ya da yasakladığı alanın adıdır.
`X.sources.sources contains an invalid context source: <id>`	Tanımsız context kimliği. `sources` runtime'ın yerleşik kaynak-doğrulama alanıdır; adı sabittir ve mesajda iki kez görünür, çünkü yol zaten alan adıyla bitiyor.
`X.y cannot be given by its canonical name and an alias at the same time.`	Hem kanonik ad hem alias gönderildi.

@feedback tanımlıysa bu mesajlar Path.field: <your message> ile değiştirilir.

Kural soft olduğunda aynı metin başka yerden gelir

@severity("warn") taşıyan bir kural yukarıdaki mesajı üretir, ama sonuç yolunda bir hata üretmez. Metin bunun yerine finding'in message alanında yol alır ve koşu devam eder. İki satır bu yola özgüdür ve zaten hata değildir:

Satır	Nerede görünür	Ne demek
`Warning: 2 findings accepted but never read: A.f.return (1), B.g.return (1). Read them with findings.of(...) from std/findings.`	Standart hata, koşunun sonunda	Finding üretilmiş ve kimse okumamış. Çıkış kodu `0` kalır — bkz. @severity.
`Findings cap reached (1000); 412 more soft violations were not recorded.`	`rule` alanı `findings.capped` olan bir finding'in `message`'ı	Bir operasyon operasyon-başı tavanı aşmış. Kesilenin sayısı her zaman kayıttadır.

Girdi yolunda — tool argümanı, method ya da pure fn parametresi — @severity yok sayılır ve yukarıdaki olağan hatayı alırsın.

Parse ve başlangıç hataları

Bunlar program çalışmaya başlamadan önce oluşur ve kod taşımazlar.

Mesaj	Sebep
`Invalid schema field: …`	Alan sözdizimi hatalı — artık bir token ya da `require` öncesinde bölünmüş bir keyword devam satırı.
`A schema line may define only one field: …`	Aynı satırda iki `name: type` çifti var. Tek alandan sonra gelen virgül sorun değildir.
`Unknown annotation: @x`	Tanınmayan annotation. `@prompt` alan üzerinde kullanılamaz — yalnızca schema başlığında.
`@x can only be used once on a field.`	Tek kullanımlık annotation tekrarlandı.
`@length can only be used on string fields…`	Annotation, alanın tipiyle uyumsuz.
`Field range cannot be specified with both legacy syntax and @range.`	`float [0..1]` ile `@range` birlikte yazıldı.
`No schema named 'X' was found.`	Tanımsız schema referansı.
`No model named 'X' was found.`	Agent'ta tanımsız model profili.
`'X' is not registered in the tool registry.`	Contract var, handler yok.
`Agent method f cannot use ask and return together.`	Terminal `ask` ile `return` bir arada.
`fn f return schema differs from the ask schema.`	Method çıkışı ile `ask` hedefi uyuşmuyor.
`Agent 'A' does not allow tool 'x' to be called directly.`	Tool, agent'ın `tools` listesinde değil.
`'x' is not defined as a dependency.`	`uses` ile bildirilmemiş bir ad üzerinden `x = name.f(...)`. Std modül alias'larında da görülür → ayrılmış namespace'ler.
`'dependency' cannot be used inside a pure fn.`	Aynı sebep, `pure fn` gövdesinde.
`IO cannot be used inside pure fn 'f'.`	`pure fn` içinde `std/io` çağrısı. `io fn` kullan.
`where is deterministic and cannot use IO.`	`where` içinde `io.*`.
`ask, agent call or parallel not found.`	Programda üst düzey operation yok.
`.env must define base_url, api_key, and model.`	Legacy gateway gerekiyor ama yapılandırılmamış.
`Model 'X' is missing credential: api_key.`	`getEnv` ile istenen environment değişkeni yok.
`Import module may contain only schemas and exported pure fns: …`	Import edilen dosyada agent/tool/operation var.
`Import cycle found: …` · `Agent dependency cycle found: …` · `Pure fn cycle found: …`	Döngüsel bağımlılık.
`io path cannot escape the project directory: …`	IO yolu kökün dışında.
`Model 'X' has unknown provider 'y'. Valid values: …`	Tanınmayan `provider` değeri; hata parse zamanında verilir ve geçerli değerleri listeler.
`@valid expression is not supported: …`	Desteklenmeyen `@valid` lambda gövdesi; schema alanı, tool parametresi ve `fn` parametresi fark etmeksizin parse zamanında reddedilir.
`@severity value must be "error" or "warn": review`	Bilinmeyen severity. Küme ikide kapalı — kendi tier sözlüğün, finding'leri okuyan kodda yaşar.
`@severity must follow the @valid rule it modifies.`	Önünde `@valid` olmayan `@severity`. Alanda, ardından geldiği kuralı niteler; alanın tamamını değil.
`where only supports the @feedback and @severity annotations: @desc`	`where` satırında başka bir annotation.
`findings is io and cannot be used inside @valid or where rules: findings.count`	Deterministik kalması gereken bir kuraldan `std/findings` çağrısı. Bir kuralın kendi ihlallerini okumasını engeller.
`pure fn X parameter block not closed.`	İmzada kapanmamış parantez.
`Operator '%' is not supported: y % 2`	Dilde olmayan bir operatör. Mesaj operatörü adlandırır ve satırı alıntılar; böylece aşağıdaki tanımsız-değişken hatasıyla karıştırılamaz. Kapsam: `?.` `**` `%` `&` `\|` ve `? :`.
`'??' cannot be mixed with '&&' or '\|\|' without parentheses: n ?? b \|\| b`	Okunuş belirsiz olurdu; kastettiğin tarafı parantezle. `(n ?? b) \|\| b` ve `b \|\| (n ?? b)` ikisi de meşru.

Teşhis rehberi

Belirti	İlk bakılacak yer
Model sürekli aynı alanı yanlış üretiyor	Alana `@desc` ve `@feedback` ekle; `retry` ver. Trace'te `validation` event'lerini filtrele ve hangi kuralın patladığını gör.
Model tool'u hiç çağırmıyor	Native çağrı model kararına bağlıdır ve zorlanamaz. Garantili çalışması gerekiyorsa direct `tool` kullan.
İlk yanıt biçimsiz geliyor, ikinci deneme düzeliyor	Beklenen davranış: `tools` tanımlıyken ilk istekte `response_format` gönderilmez. `retry` ver.
Strict gateway isteği reddediyor	Schema'da `map<T>` var mı? `Entry[]` desenine geç.
Alan array bekliyorum ama tek değer geliyor (veya tersi)	`float[0..1]` ile `float [0..1]` karışmış olabilir → kısayollar.
`Boolean if condition expected: …`	Mantıksal bağlamda boolean olmayan bir değer var — `!` yalnızca boolean üzerinde çalışır, `&&`/`\|\|` parçaları da boolean olmalıdır → expression dili.
`'x' is not defined as a dependency.`	Std modül alias'ı ayrılmış isimlerden biri değil → import kuralları.
Bütçe hiç tetiklenmiyor	Gateway `usage` döndürmüyor olabilir; `cost_per_1k_tokens` ayarlanmamış olabilir. Trace metriklerini kontrol et.
Tool timeout'u beklediğimden kısa	Etkin süre `min(tool.timeout, tool_timeout_max)`'tur.
`vote` hiç quorum sağlamıyor	Serbest metin alanları tam JSON eşitliğini imkânsızlaştırır. Dar schema kullan → vote.
Görsel modele ulaşmıyor	Model profilinde `multimodal: true` var mı? Yoksa marker düz metin olarak gider.
Ham model yanıtını görmek istiyorum	`LUMA_DEBUG_MODEL_RESPONSE=1` ile çalıştır — yanıtın ilk 4000 karakteri hata detayına eklenir.
`http.get` etrafındaki `try`/`catch` 500'de hiç tetiklenmiyor	Status kodu hata değildir: 404 ve 500 sıradan bir `{ status, body, headers }` değeri olarak döner. `response.status`'ü kendin kontrol et → std/http.
`parallel over` girdideki eleman sayısından az sonuç döndürdü	`on_error continue` sözleşmesi budur: başarısız eleman atlanır, listede boşluk bırakmaz. Tek sinyal `parallel_over` telemetry event'idir → düşme sayacı.
Datasource `retry` bildirdiği hâlde başarısız `command` tekrar denenmiyor	Bilinçli: okumalar tekrar denenir, yazmalar denenmez. Idempotency anahtarı olmayan tekrar edilmiş bir yazma iki kez uygulanabilir; bu yüzden `command` için deneme sayısı 1'de sabittir. İfade gerçekten idempotent ise tekrarı bridge'in içinde yap → datasource.

# Hızlı teşhis seti
luma program.luma --all --trace-file /tmp/t.json

jq -r '.events[] | select(.ok==false) | "\(.type) \(.name) \(.error)"' /tmp/t.json
jq -r '.events[] | select(.type=="validation" and .ok==false) | .metadata.rule' /tmp/t.json | sort | uniq -c | sort -rn
jq '.metrics' /tmp/t.json